Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының Агробиоресурстар және экология ғылымдары орталығының директоры Жанна Сарсимбайқызы Алманова 2025 жылғы 12 тамызда Ресей Федерациясы Ғылым және жоғары білім министрлігінің жанындағы Сараптамалық кеңестің отырысына қатысып, көміртегі балансының мониторингі технологияларын дамыту және карбон полигондарын құру мәселелері бойынша баяндама жасады.

Ресей ҒЖБМ жанындағы Сараптамалық кеңестің отырысында Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының Қазақстанда бірлескен көміртекті полигонын құру бастамасы қолдау тапты. Ресей тарапынан әріптес ретінде Ресей Ғылым академиясының Аграрлық экология федералдық ғылыми орталығы ұсынылды.

Отырыстағы баяндама сөзінде Ж.С. Алманова Академияның ұсыныстарын жариялады: «Көміртегі «бейтараптығына» қол жеткізу – Қазақстан үшін стратегиялық басымдық және климаттық мақсаттарды іске асырудың негізгі бағыты болып табылады. Қазақстанда карбон егіншілігін табысты дамыту үшін агроэкожүйелерде көміртегіні басқарудың жүйелі моделін қалыптастыру және карбон полигондарының желісін дамыту қажет.

Мемлекет басшысының климаттық тұрақтылықты қамтамасыз ету және 2060 жылға қарай Қазақстан Республикасының көміртегі бейтараптығына қол жеткізу жөніндегі тапсырмаларына сәйкес, Академия «Kaz Agro Carbon» карбон агроклиматтық полигонын құруды ұсынады. Ресей тарапынан серіктес – РҒА Аграрлық экология федералдық орталығы. Карбон полигонын Қазақстанның дала аймағында, А.И. Бараев атындағы Астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы базасында ашу көзделіп отыр.

«Kaz Agro Carbon» карбон полигоны көміртегі балансын өлшеу, модельдеу, болжау және басқару әдістерін сынақтан өткізу үшін тиімді алаңға айналады. Екі елдің ғалымдары Солтүстік Қазақстанның әртүрлі экожүйелерінде көмірқышқыл газының шығарындыларын азайту және сіңіру көлемін арттыру технологияларын әзірлеп, сынақтан өткізеді. Бұл – климаттық мақсаттарға қол жеткізуге бағытталған жұмыс.

Сонымен қатар, ҚР ҰҒА қазақстандық және РҒА Аграрлық экология федералдық орталығының ғалымдарымен бірлесіп, Қазақстандағы карбон егіншілігінде топырақ көміртегін және парниктік газдарды басқару бойынша кешенді зерттеулер жүргізу үшін ғылыми-техникалық бағдарлама әзірледі. Бағдарлама көміртегіні үнемдейтін агротехнологияларды енгізуді, топырақ құнарлылығын арттыруды және агроэкожүйелерді сақтауды көздейді».

«Біз қол жеткізілген екіжақты келісімдерді және оларды іске асыру бойынша практикалық қадамдарды жоғары бағалаймыз. Карбон полигонының құрылуы Қазақстан мен Ресей арасындағы бірлескен ғылыми-зерттеу, климаттық және агротехнологиялық бастамалардың дамуына ықпал етеді».

Ресей ҒЖБМ басшысының орынбасары Денис Сергеевич Секиринский бұл бастаманы қолдап, былай деп атап өтті: «Озық әдістемелерге, соның ішінде полигондарда әзірленгендерге ие бола отырып, Ресей өзге стандарттардың пассивті тұтынушысы болмай, өз ережелерінің сәулетшісіне айналу мүмкіндігіне ие. Бұл ретте, Ресейдің халықаралық климаттық алаңдағы, әсіресе БРИКС, ЕАЭО, Азия елдерімен ұқсас экожүйелерге ие немесе осындай сын-қатерлермен бетпе-бет келетін мемлекеттермен диалогтағы ұстанымдары күшейеді».

Отырыста Ресей ҒЖБМ жанындағы Сараптамалық кеңес мүшелері: Ресей Федерациясы Президентінің көмекшісі Руслан Сайд-Хусайнович Эдельгериев, Ресей ҒЖБМ вице-министрі Денис Сергеевич Секиринский, ҚР ҰҒА Агробиоресурстар және экология ғылымдары орталығының директоры Жанна Сарсимбайқызы Алманова, Ресей ҒЖБМ-нің биологиялық және экологиялық қауіпсіздік мәселелері жөніндегі арнайы өкілі Николай Дмитриевич Дурманов, РҒА Аграрлық экология федералдық орталығының директоры Александр Иванович Беляев, мемлекеттік органдар өкілдері, ғылыми және білім беру ұйымдарының басшылары мен директорлары, ғалымдар қатысты.

Жаңалықтар

ҚР Ұлттық ғылым академиясы Ресеймен бірлесіп «Kaz Agro Carbon» көміртекті полигонын ашады