«Конституцияны жүйелі жаңғыртудың ғылыми негіздері» Тақырыбында дөңгелек үстел өтті

06 ақпан 2026 6
«Конституцияны жүйелі жаңғыртудың ғылыми негіздері» Тақырыбында дөңгелек үстел өтті

📌 Басты оқиға

2026 жылғы 6 ақпанда Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық ғылым академиясының ұйымдастыруымен «Конституцияны жүйелі жаңғыртудың ғылыми негіздері» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Жиынды Академия президенті Ақылбек Күрішбаев жүргізді.

Басты мақсат: Жаңа Конституция жобасы аясында ғылым, білім, адами капитал және инновацияның мемлекет дамуының стратегиялық өзегіне айналуын ғылыми-эксперттік деңгейде талқылау. Жиынға ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаттары, Конституциялық комиссия мүшелері және көрнекті академиктер қатысты.

🔮 Жаңа Конституциядағы негізгі ғылыми-әлеуметтік нормалар

Академия өкілдері жаңа Ата Заң жобасын әзірлеуге белсенді қатысты. Ұсынылған жобада ел дамуының негізі табиғи байлық емес, адами капитал екені бекітілген:

  • Преамбула (Кіріспе): Мәдениет, білім, ғылым және инновация мемлекеттің негізгі құндылықтары ретінде айқындалды.

  • 3-бап: Адами капитал мемлекеттің ұзақ мерзімді стратегиялық басымдығы ретінде танылды («дамудың зияткерлік картасы»).

  • 23-бап: Сөз бостандығына, сондай-ақ ғылыми, техникалық және көркем шығармашылық еркіндігіне мемлекеттік кепілдік берілді.

  • 33-бап: Азаматтардың тегін бастауыш және орта білім алу құқығы сақталып, білім беру жүйесінің зайырлы сипаты мен мемлекеттік стандарттардың баршаға бірдейлігі нақты бекітілді.

📜 Қазақстан ғалымдары мен академиктерінің Үндеуі

Жиын қорытындысы бойынша Ұлттық ғылым академиясының атынан отандық ғалымдардың барша халыққа бағытталған ресми үндеуі жарияланды. Үндеудің негізгі тезистері:

  1. Азаматтық парыз: Ғылыми қауымдастық ел болашағы үшін жауапкершілікті сезіне отырып, конституциялық реформаларды толық қолдайды.

  2. Жалған ақпаратқа тосқауыл: Әлеуметтік желілерде Ата Заң мәтінін мұқият оқымай, теріс пікір таратушылардың уәждері негізсіз. Ғалымдар халықты байыптылыққа шақырады.

  3. Тарихи таңдау: Академиктер барша отандастарды Конституция жобасын терең зерделеп, Қазақстанның зияткерлік, әділетті әрі орнықты дамуы үшін бұл тарихи реформаны қолдауға шақырды.

НАН РК